De erfenis van de nieuwsgierigheid naar de ander. In memoriam Jacques De Decker (1945-2020)
In november vorig jaar organiseerden we een feestje om Jacques te danken voor al die jaren dat hij het voorzitterschap van Passa Porta had waargenomen. De avond had niets extravagants, want het echte feest zou pas volgen in augustus, ter gelegenheid van Jacques’ vijfenzeventigste verjaardag en van honderd jaar Académie de langue et de littérature françaises de Belgique. Jacques vond het prettig dat die twee verjaardagen toevallig samen konden worden gevierd, op 19 augustus 2020.
Niets extravagants dus, gewoon gezellig samen tafelen met vrienden die Jacques via zijn werk voor Passa Porta had leren kennen. Vrienden van het huis, auteurs, literaire vertalers, mede-wegbereiders… Een twintigtal mensen die gekomen waren om Jacques te danken voor alles wat hij sinds de opening van het literatuurhuis in 2004 voor Passa Porta had betekend. Hun talrijke, levendige getuigenissen spraken boekdelen.
Jacques was een verdediger van de Belgische literatuur in hart en nieren, een echte bruggenbouwer tussen talen en culturen. Zijn leven lang maakte hij Franstalige lezers warm voor Nederlandstalige schrijvers, en omgekeerd. We kenden ook zijn grote liefde voor de Duitse en de Engelse literatuur. Door zijn immer smaakvolle leestips, het enthousiasme waarmee hij de boeken die hij belangrijk vond onder de aandacht bracht, maar ook zijn rol als ‘tussenpersoon’ voor al wie aan beide zijden van de taalgrens op zijn steun kon rekenen, was hij een unieke spilfiguur in de literaire wereld. Al dat werk van lange adem werd wijd en zijd erkend, en te oordelen naar de passie waarmee hij er ons die vierde november over sprak, was zijn lied nog lang niet uitgezongen.
Jacques is niet meer. Maar we herinneren ons nog goed de vreugde van dat feestje. Hoe gelukkig hij toen was, te midden van zijn vrienden, en naast zijn geliefde. De goede raad die hij ons gaf wanneer we hem konden opzoeken in de stille salons van ‘zijn’ Académie. Die lange lunchgesprekken over de literaire actualiteit in België. De overtuiging waarmee hij op elke raad van bestuur hamerde op het belang van Brussel als internationale literatuurstad in het hart van Europa, op de noodzaak van echte samenwerkingen tussen Franstaligen en Nederlandstaligen, ja juist wanneer het gaat om taal en literatuur. En een heel bijzondere ingesteldheid, een eindeloze nieuwsgierigheid naar de ander, welke taal die ook spreekt. Groot is onze dankbaarheid voor zo veel passie, waarvan wij de erfgenamen mogen zijn.
Adrienne Nizet,
Voor het team, de raad van bestuur en de algemene vergadering van Passa Porta